Odwołanie i zwrot darowizny między małżonkami

Odwołanie i zwrot darowizny między małżonkami

Odwołanie i zwrot darowizny między małżonkami .
Stosownie do art.  898.  §  1 Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

 

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż znamion rażącej niewdzięczności  wyczerpują zachowania, które muszą być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Czynami świadczącymi o rażącej niewdzięczności obdarowanego może być też naruszenie przez obdarowanego spoczywających na nim obowiązków rodzinnych łączących go z darczyńcą.

W sytuacji gdy przedmiot darowizny wchodzi do majątku osobistego darczyńcy i obdarowanego, sytuacja prawna jest prosta. Prosta jest również sytuacja, gdy odwołanie darowizny następuje w stosunku do obojga obdarowanych, co do których nieruchomość weszła do ich majątku wspólnego  lub gdy darowiznę odwołują obaj darczyńcy, których nieruchomość wchodziła do ich majątku wspólnego.

Co w sytuacji gdy darowizna jest dokonana do majątku wspólnego darczyńców lub obdarowanych? Odwołanie i zwrot darowizny między małżonkami.

Komplikacje następują gdy przedmiot darowizny wchodzi do majątku wspólnego darczyńców, bądź obdarowanych, a rażącej niewdzięczności dopuszcza się tylko jeden z małżonków lub rażąca niewdzięczność występuje tylko w stosunku do jednego z darczyńców. Tego typu sytuacje były przedmiotem stanu faktycznego zawisłego przed Sądem Najwyższym. I tak:

a) w sytuacji gdy darowizna została dokonana na rzecz małżonków i przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego, nie stoi to na przeszkodzie odwołania darowizny w stosunku do jednego małżonka, który okazał się rażąco niewdzięczny. 

W takim wypadku uważa się, że z chwilą skutecznego odwołania darowizny rzecz darowana przestała wchodzić do majątku wspólnego. Udział w niej małżonka, w stosunku do którego darowizna nie została odwołana staje się jego majątkiem odrębnym.

b) w sytuacji, gdy przedmiot darowizny wchodził w skład majątku wspólnego darczyńców, orzecznictwo przyjmuje, że darowizna przedmiotu majątkowego objętego wspólnością ustawową dokonana przez oboje małżonków może być w razie rażącej niewdzięczności obdarowanego w stosunku do jednego z darczyńców skutecznie przez niego odwołana także wówczas, gdy darczyńcy nadal pozostają we wspólności ustawowej. Darczyńcy odwołującemu darowiznę w tych okolicznościach przysługuje legitymacja do wystąpienia z powództwem o zwrot przedmiotu darowizny w odpowiedniej części. 

Taki zwrócony udział wchodzi w takim przypadku do majątku odrębnego darczyńcy.  Oznaczać to będzie możliwość domagania się zwrotu udziału 1/2 części do majątku osobistego.

Co w sytuacji, gdy darowizna jest dokonywana z majątku wspólnego do majątku osobistego małżonka? Odwołanie i zwrot darowizny między małżonkami.

Gdy darowizna nieruchomości objętej wspólnością ustawową jest dokonywana przez obojga małżonków do majątku odrębnego jednego z małżonków, drugiemu małżonkowi, co do którego obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności, przysługuje roszczenie o przeniesienie całego przedmiotu darowizny do majątku wspólnego. (Tak  wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach – I Wydział Cywilny z dnia 1 lutego 2018 r. I ACa 820/17)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

jeden × 4 =